» » Ұстаздар есірткіге қарсы

Ұстаздар есірткіге қарсы

Қызылорда ОПД ЕҚҚІҚБ
тарапынан жарияланған байқауға

  Есірткі – ерте заманнан қолданылып келе жатқан дерт. Ең алғаш рет есірткінің зиян екенін шығыс ғұламасы Әбуали ибн Сина жазып кеткен. Қазірдің өзінде қоғамға қатер төндіретін екі кесел болса, соның бірі – нашақорлық. Кейбір жандар жастықтың буымен есірткіге есіріп, өз өміріне қатер төндіріп, болашағына балта шабуда. Өкінішті, әрине...
  Мамандардың сөзіне сүйенсек, есірткі – орталық жүйке жүйесіне әсер ететін қоздырғыш зат. Оны мөлшерден тыс пайдалану жүректің тоқтап қалуына, өлімге әкеліп соқтырады екен. Есірткінің кейбір түрлері ауырғанды басу, тыныштандыру мақсатында тек мөлшерімен ғана медицинада қолданылады. Есірткінің түрлері де сан алуан: наша, каннабис, кокаин, героин, морфий, гашиш, ханка, химка, сюзьма, экстази және т.б. болып бөлінеді. Осының ішінде кейбір түрлеріне тоқтала кетсек. Мәселен, наша – қиындықсыз қолға түсіретін есірткінің түрі. Бұл мидың қызметін өзгертіп жіберетін ең күшті есірткі. Оны тұтынған адамда 5-10 минуттан соң көз қарашығының кішірейіп, сөзі созылыңқы, себепсіз күлкі, қорқу сезімі, ұйқысыздық белгілері пайда болады. Сонымен бірге, ашу-ызаға булығу, көңіл-күйдің өзгеруі, тітіркену, тәбеттің болмауы, шаршау, шамадан тыс сөйлеу, жалған айту, тұйықталу, қызаруы да есірткі заттарды қолданудың кейбір белгілері болып табылады.
  Жалпы айтқанда есірткі санаға, миға әсер ететін ағзаға қажетсіз заттар болып табылады. Сондықтан есірткі адам психикасының жағдайын, көңіл-күйін, санасын, айнала қоршаған әлемді қабылдауын ажыратады. Әдетте есірткілерді пайдалану қызығушылықтан басталатыны белгілі. Әдепкіде адам өзіне беймәлім нәрсені татып көруге талпынады. Бірінші рет көргенде алдамшы ләззат алып, сосын оған тәуелді болып қалғаның да өзі байқамайды. Сүйтіп, бастапқыда қызық көріп бастаған адам қас-қағым сәтте нашақорға айналып шығады.
  Осыған қатысты мына бір жайт есіме түсіп отыр. Бір таныс қыздың көршісі кезінде есірткіні затты татып көріп, кейін әдетке айналдырған екен. Ақыр соңында өзінің араласатын ортасы да нашақорларға айналып, жұмысынан босап, отбасын ұмытты. Айлап үйге келмей, көше қаңғырып кеткесін әйелі де балаларын жетектеп төркініне кеткен. Арада біреше жылдар өткенде әлгі ер азамат істі болып, сотқа тартылғаның естіп, әйелі барған екен. Сол кезде нашақор жігіт: «Мен қатемді енді түсіндім. Адасқан екенмін. Есірткіге есіріп, отбасымды ұмыттым. Бәрін кеш түсініп отырғаным үшін кешіріңдер!» деп, сот залынан темір торға кете барды. Міне, есірткі – адам баласын осындай орны толмас өкінішке жетелейді. Қазақстан Қылмыстық кодексінің 259 бабы бойынша «Есірткі тұтынушылар есірткі заттарын заңсыз әзірлегені, сатып алғаны, сақтағаны, тасымалдағаны, тартқаны үшін жауапкершілікке тартылады» делінген. Сондықтан мұндай зиянкес заттарды тұтынушыларға қоғам болып қарсы тұрғанымыз абзал.

Айнұр АСҚАРБАЙ
№116 орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі.
Ақсу ауылы

23 қараша 2020 ж. 415 0